Tygiel

Każda stolica ma swoją, czasem nawet i całą dzielnicę. Londyńskie miejsce książek to tradycyjnie Charing Cross Road, a dokładnie jej odcinek ciągnący się od stacji metra Leicester Square (zwykle bardzo zatłoczonej ze względu na bliskość Soho i West Endu) do Cambridge Circus. Tradcyję książkową ma długą, ale w ostatnich latach coraz bardziej burzliwą i, co przykro mi powiedzieć, coraz mocniej zagrożoną, bo księgarnie, a zwłaszcza antykwariaty zaczęły z niej zniknać (podobnie dzieje się zresztą w Bloomsbury). Przyczyną tych zmian są głównie finanse i związane z nimi umowy, bo czynsze w Londynie w ostatniej dekadzie mocno wzrosły, więc właściciele kamienic albo powypowiadali antykwariatom umowy i załatwili sobie bardziej intratny wynajem w postaci na przykład kawiarni, albo sami księgarze zrezygnowali z lokum, bo przestało być ich na nie stać. Część z książkowych biznesów przeniosła się w inne miejsce bądź do sieci. Inne zniknęły na zawsze. Na Charing Cross nie ma już ani Shipley, ani Eyes Down,  ani sławnej księgarni poświęconej kryminałom - Murder One.

Podejrzewam, że jeszcze sporo wody w Tamizie upłynie, zanim Charing Cross Road zostanie ze swoich książkowych zasobów ogołocona, jeżeli to oczywiście w ogóle możliwe w kraju, w którym rzeczy  na ogół konserwowane są z nieprawdopodobną siłą. Widząc jednak tempo zmian, gorąco zachęcam do odbycia spaceru od stacji Leicester Square do Cambridge Circus (koniecznie w tej kolejności, a nie odwrotnej). Kto wie, może to będzie jednak historyczna chwila? Tych, którzy fizycznie przespacerować się nie mogą, zapraszam na krótki, księgarniany rekonesans. Ostrzegam jednak, że wcale nie będzie to relacja z Charing Cross Road dziś, ale sprzed jakiś trzech miesięcy, więc kto wie, czy nie udało mi się przypadkiem utrwalić czegoś, co w międzyczasie na zawsze odeszło?

Any Amount of Books pod numerem 56 to bardzo przyjemny antykwariat, który ma równie zasobne półki z literaturą co z książkami specjalistycznymi, w tym podróżniczymi. Polecam zwłaszcza tym, którzy lubią XX-wieczną klasykę w każdej materii. Mnie dla przykładu bardzo zainteresowały relacje podróżnicze z Afryki i Azji z połowy XX wieku. Jest naprawdę w czym wybierać, a ceny są bardzo przestępne. Dodatkowo antykwariat posiada skrzynie z przecenionymi książkami przed wejściem – warto pogrzebać. Any Amount of Books (swoją drogą bardzo niebezpieczna nazwa – Książki w każdej ilości – lepiej nie wprowadzać w życie na niewielkiej przestrzeni mieszkalnej :) specjalizuje się również w białych krukach. Najlepiej zapytać sprzedawcy. 

Henry Pordes Books – mieści się dosłownie drzwi dalej (numery 58-60). Tutaj znajdziecie spore zasoby książek poświęconych muzyce, sztuce, aktorstwu i historii teatru. Polecam zwłaszcza albumy malarstwa, które można dostać za jedynie strzęp tego, po ile są sprzedawane w zwykłych księgarniach (oczywiście mówimy głównie o publikacjach z XX wieku).

Quinto and Francis Edwards  - parę kroków dalej, czyli pod numerem 72. To zdecydowanie mój faworyt. Literatura jest w piwnicy i to było jedyne miejsce, w którym wystarczyło, żebym pomyślała o nazwisku brytyjskiego autora i bez problemu znalazła jego/jej książkę! Test przeszedł pomyślnie równiez Julian Barnes, co było dość fenomenalne, bo antykwariaty zwiedzałam niedługo po ogłoszeniu zwycięzcy nagrody Bookera, kiedy książki Barnesa znikały w szalonym tempie. Z Quinto wyniosłam kilka zdobyczy, w tym wcześniejsze książki Byatt i dwie powiesci Ishiguro, nie wydając więcej niż 7 funtów.

Antykwariat istnieje od 1855 roku. Ma spore zasoby białych kruków. Sam sprzedawca wydał mi się jednym z nich :)

Koening Books pod numerem 80 to niezależna księgarnia specjalizująca się w albumach ze sztuką współczesną i fotografią. Posiadają sporą liczbę katalogów z wystaw sztuki współczesnej. Zdarza się, że oferują znaczące przeceny.

Blackwell's - pokaźnych rozmiarów, choć nie tak wielki jak oksfordzka, mieści się pod numerem 100. Olbrzymia kolekcja książek, zwłaszcza uniwersyteckich, jeżeli ktoś szuka sprawdzonych opracowań i podręczników, to koniecznie trzeba zajrzeć tutaj. O Blackwells pisałam już wcześniej, więc zainteresowanych odsyłam do poprzedniej notki.


Wreszcie, żeby dotrzeć do największej księgarni w Londynie -  Foyles, trzeba przejść na drugą stronę ulicy. Foyles właściwie nie trzeba przedstawiać. To jedna z londyńskich ikon a jej pięciopiętrowe złoża książek wymagają zarezerwowania sobie całego popołudnia. Foyles robi bardzo ciekawe wystawki tematyczne (np. jakiś czas temu oferowali polecanki z literatury japońskiej), ma olbrzymią sekcję poezji i dramatu, wielki dział podróżniczy.



Poza tym wszyscy zainteresowani obcymi językami a przede wszystkim literaturą w języku oryginalnym mogą poszperać w wielojęzykowej sekcji na osobnym piętrze. Foyles ma całkiem bogate zasoby literatury włoskiej. Mniej znajdziecie na polskich półkach, nie mniej jednak kto bardzo spragniony krajowej książki, ten na pewno coś tam dla siebie wyszuka. Poza tym księgarnia chętnie sprowadza książki na zamówienie.

Problemem w księgarni jest dość skąpa ilość miejsc do siedzenia. Czasami trzeba przebyć długie działy, żeby wyłowić wolne krzesło czy fotel.

Jedyną częścią Foyles, za którą specjalnie nie przepadam, jest kawiarnia. Po dość męczącym przeskakiwaniu po piętrach i działach jakoś mało specjalnie mam ochotę usiąść w miejscu, które jest bardzo głośne i dość ciemne. Dla wyczerpanych i spragnionych polecam na przykład mały koreański bar Bi Bim Bap na Greek Street (minutę drogi od Foyles), gdzie można dostać naprawdę smakowite bibimbapy, czyli ryżowe mieszanki podawane w grubej glinianej miseczce. Zresztą stąd do przepastnej sieci jadłodalni w Soho jest tylko parę kroków.

Polska sekcja w FoylesJapońska wystawka w Foyles

Wreszcie wszystkim, którzy lubią wiedzieć, jak było i mają słabość do nostalgicznych podróży w czasie, polecam książkę "84 Charing Cross Road", dzięki której sława londyńskiej ulicy książek zyskała międzynarodowy charakter (głównie dzięki ekranizacji, w której zagrał Anthony Hopkins). Bardzo ciekawy jest też sentymentalny projekt gazety Guardian, która opłakując zamykane na Charing Cross Road księgarnie, wyszperała całkiem fenomenalne zdjęcia. Polecam zabawę interaktywną mapą przenoszącą w czasie.
 

Zdjęcie księgarni E. Joseph z Charing Cross Road pochodzi ze strony Guardiana (link powyżej)