piątek, 24 października 2008

 

Od czterech lat mieszkam w Oksfordzie. Polski w mieście słyszę regularnie i lubię się mu przysłuchiwać. Kiedy jednak widzę na ulicy parę: ona smukła blondynka (zwykle farbowana) a on niewysoki o szerokim karku i słyszę, jak ten on nieprzyjemnym głosem do niej mówi: „Cicho, teraz ja mówię”, to skóra mi cierpnie.
czwartek, 23 października 2008

Dzisiaj zwana katedrą świątynia w Kordowie nie dała się zdominować przez żadną z religii czy styli. Budowana najpewniej na miejscu kościoła Wizygotów jako meczet przez dwa stulecia była w VIIII wieku największą świątynią muzułmańską w Europie. Ogromna, obwarowana murem ze złotymi bramami, poprzedzona dziedzińcem ogrodowym, gdzie symbolicznie obmywano się przed modlitwą mieściła w sobie tysiące wiernych. Zdobyta przez chrześcijan w XIII wieku nie pozwoliła zniszczyć swego charakteru jak świątynie w Sewilli czy innych częściach Andaluzji.

Mury Mezquity de Cordoba
Brama meczetu w Kordowie

 

 

Rozdawane przed wejściem ulotki-przewodniki, zaskoczyły mnie agresywnością, z jaką próbowały przekonać, że znalazłam się w katolickiej katedrze i przekreślić całe stulecia historii tego miejsca. Po wejściu do środka nie miałam złudzeń, że to miejsce z chrześcijańską świątynią niewiele ma wspólnego. Niezliczone rzędy smukłych kolumn i łączące je pasiaste łuki rozciągające się na ogromnej przestrzeni sprawiały wrażenie, jakby to miejsce nie miało swoich granic. W środku panował budzący niepokój półmrok. Gąszcz wysokich, marmurowych i zimnych kolumn ma w sobie coś z cmentarnej grozy, przypomina o nieuchronnym końcu ludzkiego życia, które jakże marne i kruche jest wobec niewzruszoności łuków i podpór trzymających tą okazałą świątynię przy życiu już naste stulecie.

Kolumny i łuki Mezquity

 

Wnętrze Mezquity
Wnętrze świątyni w Kordowie

 

Idąc wzdłuż kolumn, a ich geometryczne rozmieszczenie, wcale nie pomaga w orientacji, dochodzi się do tej części, które dla muzułmanów ma największe znaczenie. Mihrab to miejsce, gdzie klęczy imam i do którego zwróceni są modlący. Zwykle ma kształt bramy skierowanej w stronę Mekki, symbolu przejścia i łączności ze świętym miejscem proroka. Mihrab Mezquity jest pozłacany, boczne ściany ozdobione są stiukiem o motywach roślinnych i co ciekawe wcale nie został umieszczony dokładnie w kierunku Mekki.

 

 

Mihrab
Mihrab

 

Mezquita jest naprawdę fascynująca. Kiedy od mihrabu skierowałam się w stronę wschodnią oniemiałam. W środku meczetu znajduje się bowiem wielka, renesansowa nawa i ołtarz! Ten dodatek zbudowany był na zamówienie hiszpańskich króli po przejęciu meczetu przez chrześcijan. Podobnie jak kilka kaplic znajdujących się przy wschodniej ścianie świątyni. To rzeczywiście niezwykłe, że najważniejsze części muzułmańskiej i chrześcijańskiej świątyni mogą istnieć koło siebie w tej samej budowli bez prowokowania zaciętych sporów. I niezwykłe jest to, że XIII wieczni czy nawet i późniejsi zdobywcy Mezquity zdecydowali się zachować kolumny meczetu i przede wszystkim mihrab kompletnie nienaruszony (meczet np. w Sewilli nie miał tyle szczęścia i z niego uprzątnięto nie wpisujące się w chrześcijańską świątynię elementy a minaret przerobiono na wieżę z dzwonem).

 

Katedra-meczet w Kordowie

Ta sama świątynia - część środkowa to już renesansowa katedra

 

Mezquita to znakomity przykład tolerancji i współistnienia religii, styli i kultur w swej odrębności, jak równy z równym. To miejsce, w którym znaleźć można kolumny rzymskie zabrane przez Maurów z ruin upadłego imperium, mury romańskiego kościoła Wizygotów, meczet i części świątyni Chrześcijan.

Swoją drogą, ciekawe jak to jest przyjść do Mezquity, będąc muzułmaninem?

czwartek, 16 października 2008

Przechadzając się popołudniem po Turynie pod koniec września, natrafiliśmy na dość intrygujący widok (moje odkrycie tego zimnego lata). Oto na Via San Pio, niecałe 10 minut drogi od majestatycznego dworca kolejowego zaprezentowała się nam świątynia w orientalnym stylu. Kopuły, łuki, wąskie, zgrabne kolumny i samą ornamentykę zapożyczoną miała z wzorów sztuki Maurów. Nie byłoby może nic w tym dziwnego, gdyby nie fakt, że była to synagoga. Zbudowanie żydowskiej świątyni w islamskim stylu charakterystycznym dla czasów najbardziej intensywnego podboju Europy przez Arabów wydało mi się dość odważne. Tymczasem jak się okazało po przeszperaniu kilku opracowań z historii sztuki ten paradoks z odwagą jednak podobno niewiele miał wspólnego.

Synagoga w Turynie

 

Front synagogi

Oczywiście nawiązywanie do sztuki Maurów w XIX wieku było niezwykle popularne. Modne było wtapianie elementów islamskiego stylu w wykwintne wille, salony a nawet sale bilardowe czy pomieszczenia przeznaczone dla mężczyzn palących cygara. Zauroczenia sztuką Maurów nie trzeba usprawiedliwiać. Lekkość, precyzja dekoracji, urzekające łuki, smukłe kolumny, delikatne zdobienia ukrywające masywność ścian. Niewielkie okienka, zabawy ze światłem i cieniem, fontanny i wąskie kanaliki noszące wodę przez korytarze i dziedzińce. A do tego bogactwo motywów roślinnych i geometrycznych w zastępstwie przedstawień ludzi i zwierząt. Nic dziwnego, że moda na tzw. orientalizm udzieliła się i architektom projektującym budowle sakralne. Jak podaje John Sweetman w Oxford Art Online, nawiązania w stylu do sztuki Maurów w projektowanych synagogach miały przede wszystkim uwypuklić nieeuropejskie korzenie judaizmu. Czy to rzeczywiście była jedynie moda, tylko estetyczne zapożyczenie? Czy może raczej skłon w stronę Maurów, którzy stworzyli uniwersalne wzorce piękna?

Alhambra

 

Alhambra

 

Meczet w Fazie w Maroku

Stare notesy zamieniam na elektroniczny.

00:27, maga-mara
Link Dodaj komentarz »
Zakładki:
Autorka
80 dni dookoła świata
Art art art
Ciekawe kadry
Kolorowe jarmarki
Literackie
Media
Na muzycznej fali
Organizacje
Pogranicza
Raj utracony
Wyzwania czytelnicze
Zyg-zag
Tagi
Pomóż Beli, podaruj jej 1% podatku!
KRS: 0000037904, konto: 17277 Isabel Ready



Najlepsze księgarnie w Polsce

Najlepsze księgarnie świata

Archipelag
dobrej literatury

Debiut w Wyborczej
Zjednoczone Królestwo Książek

© copyright

Jeżeli chcesz coś ode mnie z bloga pożyczyć, proszę skontaktuj się ze mną.

Blogowisko.org blogi

Statystyki od 26 grudnia 2010
statystyka
tylko dla maga-mara szablon wykonała kate_mac
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...